8mm-film digitaliseren met je DIY telecine-machine
vr 15 juni 2012, 6.420 views
Wel eens geprobeerd om oude 8mm-films te digitaliseren door een videocamera naast je filmprojector te zetten? Juist, het uiteindelijke resultaat valt nogal tegen. Jan Demmendal heeft daar een oplossing voor: een zelfgebouwde telecine-machine. Flikkervrij beeld, goed contrast en geen ‘hotspot’. In deze Blog ‘t Zelf-post vertelt hij je er meer over.
Het beeld heeft een laag contrast, de beelden flikkeren en er zit in het midden een lichte vlek, de zogenaamde hotspot. Zo wilde ik de films van mijn familie niet overzetten. Na wat speurwerk besloot ik de telecine-methode te gaan gebruiken. Daarbij wordt het beeld door de projector rechtstreeks op de CCD van een videocamera geprojecteerd en van ieder filmbeeldje wordt exact één digitale opname gemaakt. Na bewerking levert dit een helder, flikkervrij beeld op dat geen last heeft van een hotspot. Als extra voordeel is de film voor verdere bewerking direct op de computer beschikbaar.
Achtergrond
De door het apparaat opgenomen film heeft een snelheid die gelijk is aan de originele snelheid van de film. Dus als het origineel 16 beelden per seconde (fps) was, dan wordt het resultaat ook met deze snelheid opgenomen. Als dat echter met 25 beelden per seconde afgespeeld wordt, wat op een TV het geval is, geeft dit een “Charlie Chaplin”-effect. De snelheid (fps) moet dus verhoogd worden. Daarbij komt het eigenlijke telecine-proces aan de beurt: het versnellen van de opname naar 25 fps. Dit wordt softwarematig gedaan. Van 16 naar 25 beelden versnellen is ongeveer 1½ x. Na iedere 2 originele beelden moet dus 1 nieuw beeld ingevoegd worden. Dit beeld wordt samengesteld uit het voorgaande beeld en het opvolgende beeld. Schematisch: A, B, BC, C, D, DE, E, F, FG, G, etc. Voor andere snelheidsverschillen gelden uiteraard andere patronen. Er zijn diverse videomontageprogramma’s beschikbaar die dit kunnen doen. Tot slot kunnen de beelden nog verder verwerkt worden door te verscherpen of de korrel te verwijderen via een programma als Avisynth.
Foto: BuddyL Films
Stop-motion
De basis voor dit project zijn een oude 8mm-filmprojector en een (oude) videocamera. Als begonnen wordt met het bij elkaar sprokkelen van de onderdelen is de camera het eerste probleem. Omdat slechts 1 opname per frame gemaakt moet worden, zijn er twee mogelijkheden. Óf er wordt een videocamera, webcam of iets dergelijks gebruikt (met USB- of Firewire-uitgang) in combinatie met een zogenaamd Stop-Motion-programma, of er wordt een camera gebruikt met een externe triggeringang, zoals die industrieel gebruikt worden. Deze zijn van tijd tot tijd tweedehands via het internet te vinden. Ook kan men voor een nieuwe gaan, maar daar hangt een prijskaartje aan van tussen 200 en 300 euro. Hier wordt doorgaans een geschikt programma bijgeleverd.
De zoektocht naar een goed Stop-Motion-programma is niet eenvoudig. Het programma moet een aan de computer aangeboden videosignaal beeld voor beeld opnemen met voldoende snelheid. Als synchronisatiemechanisme heb ik een oude computermuis gebruikt. Als de muisaanwijzer op de “capture” knop geplaatst wordt en deze op het juiste moment door de telecine machine “ingedrukt” wordt, kan beeld voor beeld opgenomen worden. Soms wordt een eenvoudig programma bij de camera geleverd. Ik had echter het geluk dat op het moment dat ik begon met het project, het programma CineCap (tegen betaling) nog algemeen beschikbaar was. Dat is helaas niet meer zo. Ook hier heeft de commercie toegeslagen. Er zijn echter nog wel een aantal Stop-Motion programma’s in het publieke domein beschikbaar. MonkeyJam en Stop-Motion Animator zijn er enkele van. De opnamesnelheid van het systeem is voor het grootste deel afhankelijk van het gebruikte programma.
Projector
Daarna is de projector aan de beurt. Hieraan moeten de nodige wijzigingen worden aangebracht. Ik heb als uitgangspunt een Eumig Mark 8-projector gebruikt. Deze heeft als voordeel dat er zowel Normaal of Dubbel 8 als Super 8 mee afgespeeld kan worden. De wijzigingen zijn:
- Het ombouwen van de lichtbron.
Bij projectoren wordt de lichtbron gevormd door een gewone gloeidraadlamp of een halogeenlamp. Deze geeft veel te veel licht en wordt nutteloos warm. Daarom wordt de lichtbron vervangen door een witte LED.
- Het verwijderen van de vlinder.
Omdat de vlinder het beeld 48 maal per seconde onderbreekt, verdwijnt er kostbaar licht en ontstaat een interferentie met de opname-apparatuur die 50 beelden per seconde opneemt. Hierdoor gaat het uiteindelijke beeld flikkeren. Als de vlinder verwijderd is, is er bijna 1/16e seconde de tijd om dit ene beeldje op te nemen.
- De aandrijving van de projector wordt compleet vervangen.
De snelheid wordt variabel gemaakt. Door middel van een elektronische regeling en een tandwielvertraging wordt de snelheid van de projector binnen de gewenste grenzen variabel gemaakt. De computer die voor de uiteindelijke opname gebruikt wordt is hier eigenlijk leidend. Op moment van het 1e model dat ik bouwde was de opnamesnelheid 5 á 6 beelden per seconde wat de computer verwerken kon. Het kost dus ongeveer 30 minuten om een filmpje van 10 minuten op te nemen. Verwar dit niet met de uiteindelijke afspeelsnelheid. Deze blijft gewoon 16 (of 18) beelden per seconde.
Een aanpassing die later door medebouwer D. Pronk gedaan is, is het vervangen van de tandwielvertraging door een riemaandrijving.
Dit heeft als voordeel dat de bouw iets makkelijker wordt, maar vooral dat de jitter (gerammel) van het systeem minder wordt. Dat geeft dan ook meteen wat minder lawaai.
- Integreren van een sync-pulsgenerator voor synchronisatie met de computer.
Als de projector een filmbeeld gereed heeft staan, moet een signaal naar de computer gestuurd worden, zodat de computer weet dat er een opname gemaakt kan worden. Dit wordt gedaan door het indrukken van de linkertoets van een computermuis na te bootsen.
- Aanpassen van een webcam voor de opname van de beelden.
Het oplossend vermogen van de webcam is naar smaak van de bouwer. Een 8mm-film heeft een resolutie van 0,3 tot 1,1 megapixel. Een 800 x 600 webcam (0,48 megapixel) zou dus in de meeste gevallen voldoende zijn. Ter vergelijking: een DVD heeft een oplossend vermogen van 0,41 megapixel (720 x 576 pixels).
Het is ook mogelijk om het beeld in de lens van een videocamera te projecteren. Het signaal moet dan via USB of Firewire naar de computer gestuurd worden.
- Tot slot wordt, d.m.v. een goedkope lens en wat afvoerpijp, de webcam aan de projector gekoppeld.
De afvoerpijp heb ik gebruikt om dat deze, als je hem in de winkel koopt, twee haakse kanten heeft. Bij gebrek aan een draaibank is dat heel wat waard.
De gehele ombouw van de projector en de schema’s van de elektronica kun je vinden op movie2video.com. De website dient als inspiratiebron. Alle projecten zijn net iets anders.
Don’t be afraid to make mistakes, be creative to solve them!
reacties (16)
Beste hobbyist
In strijd met de regelsIk heb je hele uitleg gelezen ook uit geprint heel goed, ik heb zelf vier filmprojector,s waarvan een met geluid,een van deze wil ik ombouwen naar digitaal, het gaat niet zomaar zou je mij wat meer schema,s kunnen sturen zodat het iets gemakkelijk gaat met het om bouwen ik hou van zelf,s alles te maken, en heb er de tijd en kunde voor, hoop dat je mij kunt helpen.
Vr Gr J Hofman
Wolvega ( Fr )
Beste Jan,
Zoals in het artikel staat kun je alle info vinden op http://www.movie2video.com. Hopelijk kom je dan verder.
Jan,
In strijd met de regelsBeste Hofman,
De schakeling is niet het grootste probleem, maar het transport van de data naar de PC met een USB verbinding.
In high speed is met isochronous transfers 0,1 sec ruim voldoende, maar het protocol is buitengewoon ingewikkeld. Zelf hoop ik ooit er nog eens aan toe te komen om met een MT9M031 imager en een CY7C68013A processor de opgave op te lossen om althans 8 van de 10 bits per pixel naar een bitmap in de PC te versturen.
Petje af voor wie dat zo maar even oplost.
JWK
In strijd met de regelsBeste JWK,
Het transport van de data is niet het probleem. Een webcam levert tegenwoordig 30fps in HD kwaliteit via USB. Dat is dus niet het probleem.
In strijd met de regelsDe Achilleshiel van het apparaat is de triggering van de PC. Omdat de muis niet met een redelijk hoge prioriteit afgehandeld wordt, worden de syncpulsen soms te laat verwerkt. Dit is echter prima op te vangen door het apparaat met 4 à 5 fps te laten draaien.
Is het apparaat te huur?
In strijd met de regelsNee, het is niet te huur. Het zou ook niet kunnen, het apparaat ligt weer in stukjes op mijn werkbank. Ik ben bezig om een verbeterde versie te maken.
In strijd met de regelsVoor wie geen Engels leest: op http://www.super-8.be is iets dergelijks te vinden.
In strijd met de regelsZelf heb ik ook geëxperimenteerd met een vaantje op de as, aan het uiteinde waarvan een magneet die per omwenteling langs 2 rietrelais komt. De eerste triggert de opname, de tweede het transport van het beeld naar de PC. De vlinder wil ik niet verwijderen om de projector ook nog normaal te kunnen blijven gebruiken. Omdat het maken van de opname veel sneller gaat dan het transport naar de PC lijkt me het verwijderen van de vlinder ook niet echt nodig. Het blijkt echter wel de AGC te verstoren zodat uitschakelen van automatische aanpassing maar vastzetten van de gain belichtingstijd; gamma etc. in de imager na wat proefopnamen mogelijk moet zijn.
Als imager heb ik eerst een gedemonteerde dia-scanner geprobeerd (met heel ander optiek uiteraard). Deze bleek 8 à 10 sec nodig te hebben voor transport van 1 beeld en ook een niet reproduceerbare automatische belichtingsregeling met overbelichting als gevolg.
Een webcam sensor zou het beter moeten doen. Bij het maken van films werkt die immers snel genoeg. Ook deze poging verzandde. Voor enkelbeeld transport is véél meer tijd nodig dan verwacht en ook vastzetten van parameters gaat moeizaam en alleen gedeeltelijk.
Daarna had ik mijn hoop gevestigd op het in bovengenoemde Belgische beschrijving van een waarschijnlijk zeer geschikt alternatief, te vinden in:
http://www.theimagingsource.com/en_US/.
Dit echter totdat ik de prijs daarvan zag. Als ik zeker wist dat het me zou lukken zou ik daar alsnog toe kunnen besluiten, maar voor een experiment aarzel ik nog.
Ik voel me een beetje op een dood punt zitten.
De Belgische website die je aanhaalt is voor mij inspiratiebron geweest om mijn project te bouwen. Ik heb alleen geprobeerd wat dingen niet mechanisch maar electronisch op te lossen. Na gebruik van een webcam heeft Fred van de Putten (de eigenaar van de site) echter besloten een Image Source camera te gebruiken. Deze is zodanig geprijsd, dat ik het DHZ aspect een beetje in het gedrang zag komen.
Het gebruik van een vaantje met magneet werk ook. Ik heb reacties van mensen die de opnemer van een oude fietscomputer gebruiken. Werkt prima.
Over de vlinder het volgende. Als je de muis als triggermechanisme gebruikt is het aan te bevelen de vlinder te verwijderen. Hoe mooi het ook lijkt, de muis wordt echter op een dergelijk lage prioriteit afgewerkt, dat het “opname moment” nogal varieert. Het is dus het beste zoveel mogelijk projectie tijd te hebben. Op deze wijze kunnen 5 tot 7 beelden per seconde worden opgenomen. met een imagesource camera met externe trigger kunnen 1 tot 15 beelden per seconde worden bereikt.
De op de website getoonde voorbeeld filmpjes zijn ruw weergegeven. Ze zijn alleen door een zwart-wit filter gehaald. Als je het uitstekende avisynth script van Freddy van de Putten gebuikt wordt het helemaal een prima beeld.
In strijd met de regelsHierboven een tikfoutje gemaakt. De imagingsource camera haalt volgens Freddy 10 tot 15 beelden/seconden.
In strijd met de regelsPrachtig project, wil er nog meer van willen weten.
Wat er allemaal voor nodig is, en of het niet op een al te nieuwe pc gerealiseerd ka worden
Frits.
In strijd met de regelsIk heb het apparaat zelf al een paar jaar geleden gemaakt. Ik had toen een Pentium4 met Windows XP. Het is dus mogelijk.
In strijd met de regelsVerdere beschrijving vind je op http://www.movie2video.com.
In strijd met de regels[...] 8mm-film digitaliseren met je DIY telecine-machine (jeedee) [...]
In strijd met de regelsFantastisch!! Petje (met een hele grote P) af.
In strijd met de regelsIk digitaliseer met redelijk succes nu video’s en denk nu ook aan films digitaliseren. Zat al te denken hoe ik dat zou kunnen gaan doen. Dat weet ik nu! Alleen nog even een telecine maken. Ik ben wel een klusser, maar dan wat grofstoffelijker (timmeren, loodgieters zaken, beetje electro). Maar ik ga eens in mijn omgeving kijken of ik de ontbrekende kennis en kundigheid kan vinden.
ik hoop dat je nog eens van mij hoort, of om te zeggen dat het werkt of als ik toch nog vragen heb.
Nogmaals: Petje af!
Mvrgr.,
deboltie
Kunt u een nederlanse handlijding van
In strijd met de regelsVoorlopig blijft de website in het engels. Mischien dat ik de toekomst nog eens een nederlandse vertaling maak.
Jan.
In strijd met de regels