Zelf bier brouwen: hoe doe je dat?

Je eigen bier brouwen: de droom van veel mancavers. Veel leuker dan koken, omdat je er een feestelijke stemming mee creëert (ahem, je wordt er dronken van, ahem). De jongens van de mancave wilden ook eens zelf bier brouwen, dus hebben zij dat gedaan bij de vader van Raoul (brouwmeester Rob). Hoe zij hun eigen bier brouwen, laten ze zien in de allernieuwste video. Om helemaal niks te missen van de mancave, kun je natuurlijk ook even abonneren op het YouTube kanaal.

Hoe begin je met bier brouwen?

Om een lekker biertje te maken heb je eigenlijk maar vier ingrediënten nodig: water, graan (vaak wordt er mout gebruikt), hop en gist. Zo simpel kan het zijn! Maar het brouwen ervan betekent niet gewoon alles bij elkaar gooien en afwachten. Hieronder zie je bijvoorbeeld hoe het bier brouwen van Grimbergen in zijn werk gaat. Dit is nogal een proces zoals je kan zien, en daarom leggen wij je alles stap voor stap uit. Dit filmpje maakt het ook erg duidelijk, mocht je er nog wat meer beeld bij willen hebben.  

Bron: http://www.grimbergenbier.be/grimbergen-brouwen

 

Voordat je begint

Natuurlijk heb je een aantal dingen nodig voordat je gaat bier brouwen. Dit zijn de meest belangrijke benodigdheden:

  • Brouwketel
  • Tweede ketel: belangrijk bij deze ketel is dat hij in ieder geval de helft van de inhoud van de eerste ketel bevat
  • Molen om het mout mee te malen
  • Roerspaan
  • Thermometer
  • Filterkuip
  • Opvangemmer
  • Weegschaal
  • Iets wat koelt: dit kan een koelelement zijn, maar een bak met ijswater voldoet ook.
  • Hydrometer
  • Maatglas
  • Gistvat met waterslot
  • Bierflesjes! Je moet je bier toch ergens in kwijt kunnen
  • Kroonkurkapparaat (tenzij je beugelflesjes gebruikt natuurlijk)
  • Kroonkurken
  • pH-meter

Stap 1: Maak. Alles. Schoon.

Heel belangrijk! Zorg dat je zeker weet dat alle rommel uit het fust is, je alles drie keer hebt geschrobd en wees er dus zeker van dat je bier geen viezigheid bevat na afloop. Bier brouwen is eigenlijk meer schoonmaken, dan brouwen 😉

Stap 2: Mout schroten

Nu kan het bier brouwen echt beginnen. De eerste stap is het schroten van het mout: dat betekent dat je het graan moet gaan malen of pletten. Door dit te doen wordt het afbraakproces van het mout gestart. Schroten betekent letterlijk het openbreken van moutkorrels en het vermalen van wat er in de korrels zit. Waarom is dit zo belangrijk? De manier waarop je mout schroot heeft een grote invloed op de kwaliteit van je biertje! Als je een filterkuip gebruikt is het van belang dat je grof schroot, om zo het filteren beter te laten verlopen. Zorg wel dat er geen korrels in blijven zitten, zodat wel alle inhoudsstoffen gebruikt worden.

Stap 3: Maischen

Dit is de meest belangrijke stap. Om ervoor te zorgen dat het gist zijn werk kan doen, moeten we een goede basis leggen voor de gistcellen waarop ze kunnen bouwen. Daarvoor voegen we aan de net geschrote mout warm water toe. Hierdoor krijg je een soort pap waar je nog geen bier in ziet, maar maak je geen zorgen! Als je de volgende stappen op de juiste manier doet, komt het helemaal goed.

Als je begint met maischen, gooi je water met een temperatuur van 65 graden celcius bij de mout. Hierdoor krijg je een dik beslag, wat je vervolgens goed door moet roeren. Hoeveel water je er in deze stap bij gooit, bepaalt voor een groot gedeelte wat voor bier je maakt. Als je liever een donker biertje hebt met een wat zoetere smaak, gooi er dan ongeveer 2,7 liter per kilo mout bij. Voor een lichtere soort bier gebruik je het best 3,5 tot 4 liter water per kilogram mout. Let wel op dat je mengsel de juiste pH-waarde bevat zodat de enzymen beter hun werk kunnen doen. De pH-waarde van het beslag hoort tussen 5,4 en 5,6 te zitten. Je kan het geheel wat zuurder maken met brouwzouten, zoals calciumsulfaat en calciumchloride, mocht dit nodig zijn. Je kan het niet minder zuur maken, dus pas op met hoeveel je erbij gooit!

Nu moet je de brei gaan verwarmen, en laten rusten bij bepaalde temperaturen. Welke temperaturen je aan moet houden, is afhankelijk van het soort bier dat je wilt brouwen. Om je toch een beetje een idee te geven staat hier een voorbeeld, met de temperaturen en rusttijden die we zelf ook hebben aangehouden:

  • Verhit tot 63°C en laat dit 35 minuten rusten;
  • Verhit daarna tot 72°C en laat dit 25 minuten rusten;
  • Verwarm tenslotte tot 78° en laat dit 2 minuten rusten.
Sensoren voor bier brouwen

We hebben een eigen temperatuursensor gemaakt, om het brouwsel op de juiste temperatuur te krijgen en te houden.

Stap 4: Filteren

Wees gerust, je bent al over de helft! Het filteren kan beginnen. Na het maischen blijft er een suikerachtige vloeistof over waar nog allemaal vaste bestanddelen in zitten. Deze bestanddelen moeten eruit worden gefilterd. Dit kan je doen door het hele mengsel door een filter heen te gieten, of, zoals wij hebben gedaan, het hele proces in eerste instantie in een filtertank doen. Hierdoor hoef je alleen maar de kraan onderaan open te draaien en wordt het automatisch gefilterd! Zet hier wel een emmer, een tank of een fust onder, anders blijft er weinig van je bier over. Spoel hierna al het gefilterde mout, ook wel bostel genoemd, met heet water zodat je alle opgeloste stoffen hier weer uit kan filteren.

Stap 5: Brouwen

Bier wordt tegenwoordig standaard met hop gemaakt, en dit geeft vaak ook het beste resultaat. Hop geeft bier zijn kenmerkende smaak, geeft het bier een mooie schuimkraag en zorgt ervoor dat het langer houdbaar is. Alleen maar voordelen. Tijd om dat er maar eens bij te gooien dus. Maar eerst moet je bier in spé op temperatuur komen, tot het bijna kookt zelfs. Tijdens dit proces kunnen er eiwitten vrijkomen die boven je bier gaan drijven, die je er dan makkelijk af filtert door het eraf te scheppen. Ook helpt het op temperatuur laten komen van dit mengsel, de zogenaamde wort, om wat water te laten verdampen waardoor het bier een vollere smaak krijgt.

Nu mag de eerste helft van de hop erbij. Na 60 minuten de andere helft, en mocht je nog wat eigen ingrediënten willen toevoegen is dat het handigst om het 10 minuten na de tweede helft hop erin te doen.

Tip: gebruik een hydrometer

Het is misschien handig om voordat je verder gaat eerst te kijken of er wel genoeg/niet te veel suiker in je bier zit. Dit kan je doen met een hydrometer. Suiker meten is heel makkelijk: vul een maatbeker(tje) met je eigen brouwsel, stop de hydrometer in je bier en kijk of het suikergehalte klopt met je recept. Klopt dit niet? Doe er dan suiker of water bij, net waar je te weinig van hebt.

Het gehopte wort moet, nadat je het weer gefilterd hebt, afkoelen zodat het gist kan toegevoegd worden. Omdat je niet wil dat er andere bacteriën in je bier komen moet het afkoelen zo snel mogelijk gebeuren. Doe dit met een koelelement of een bak met ijswater, zoals bij de benodigdheden zijn genoemd. Hiermee weet je zeker dat het afkoelen snel verloopt. Tot waar moet je precies  afkoelen? Rond kamertemperatuur is het beste, dat zorgt ervoor dat je bier beter gaat smaken.

We gaan vandaag ons zelfgebrouwen bier bottelen! Wie komt straks mee proeven? 🍻

Een bericht gedeeld door Mancave (@mancave.nl) op

Stap 6: Gisten

Je bier begint al lekker tot stand te komen! Als je wort zo snel mogelijk is afgekoeld naar ongeveer 18 à 19 graden, kan je gist erbij. Dit gooi je erbij om suikers om te zetten in alcohol. Ook hier moet je oppassen met de hoeveelheden: bij te weinig gist duurt het starten van de vergisting veel langer waardoor er allemaal bacteriën de kans krijgen om je bier te besmetten. Bij te veel gist kan je bier warmer worden tijdens het gisten, waardoor de smaak kan veranderen.

Gebruik voor het gisten een gistvat met waterslot, zodat de koolzuur die wordt gevormd wel kan ontsnappen en je bierfust niet ontploft.

Je hebt al deze stappen gehad, en wat komt er nu? Wachten. Tussen de vier en zes weken is de standaard. Daarna, als je het lekker vind smaken, kan er gebotteld worden.

Stap 7: Bottelen

Hèhè, je bier is af. Eindelijk, na alles te hebben doorlopen heb je toch een gepersonaliseerd alcoholisch drankje in elkaar gezet. Nu moet het nog in de flesjes om het makkelijk te kunnen vervoeren en, het allerbelangrijkste, om het te kunnen serveren. Maar voordat je dit doet is het misschien handig om nog even een blik te werpen op hetgeen dat in je gistvat zit, het kan namelijk heel goed mogelijk zijn dat je het bier nog eens moet filteren. Er zit allemaal gist in je bier, wat je er misschien wel of juist niet in wil hebben. Als je het erin laat zitten, gaat je bier namelijk door met gisten zodra het in de fles zit. Dit wordt vooral gedaan bij verschillende trappistenbieren en witbieren.

Als je je bier in flesjes doet, is het probleem dat er geen koolzuur in het bier zit. Maar vrees niet! Hier hebben we een oplossing voor: voeg vlak voor het bottelen wat suiker toe. De suiker zal dan in het flesje opnieuw vergist worden, maar omdat het in de afgesloten ruimte niet weg kan wordt het koolzuur opgenomen in het bier. Hoeveel suiker heb je nodig? Dat ligt eraan wat voor flesje je gebruikt. 3 gram per flesje als het 33cL is, 4 gram als het 5cL is. Vul na het toevoegen van de suiker de flesjes tot 2cm van de rand met het bier, en sluit ze vervolgens af met de beugelsluiting of plaats een kroonkurk. Kantel ten slotte de flesjes een paar keer, zodat de suiker zich goed vermengt met het bier

En waar drink je dat dan?

Wat is dat nou voor een vraag? In je mancave aan je eigen bar natuurlijk! Hoe je dat maakt, zie je hier:

We will be happy to hear your thoughts

      Leave a reply

      Stuur mij een email bij nieuwe reacties op deze blogpost. Je kunt je ook inschrijven zonder zelf te reageren.